Beiaardspel met kerstmuziek

Dit jaar – 2018 – wordt er gevierd dat Deventer 1250 jaar bestaat en brengt stadsbeiaardier Jan Willem Achterkamp een speciale bundel uit over de beiaardklokken. Hier in staan bewerkingen en composities die niet enkel geschreven zijn voor een beiaard, want een groot deel hiervan klinkt buitengewoon goed op melodie-instrumenten, zoals viool, blokfluit en hobo. Enkelen komen ook op de piano tot hun recht. Het boek zal een prijs hebben van € 12,50.

Slechts een derde van de geschiedenis van Deventer klinken er beiaardklokken over de stad. In de middeleeuwen waren er al luidklokken die het openbare leven in goede banen leidden. In 1176 is er in ieder geval al sprake van een klokkenluider. Er was b.v. een postklok, een vuurklok, een poortklok, een papklok etc.Of Lebuïnus in 768 ook al klokken bij zich had, weten we niet. Er is wel een aardige anekdote uit die periode over zijn Angelsaksische collega Bonifatius in Dokkum. Die schreef rond 750 aan de abt van het Engelse klooster Wearmouth:”Indien het u niet bezwaarlijk is, zo verzoeken we u nog ons een klok te sturen. Dat zou ons veel troost geven op onze pelgrimstocht in vreemde landen”.

In 1613 kreeg Deventer zijn eerste carillon. Het werd gegoten door Wegewa(e)rt uit Kampen en  geplaatst in de toen gloednieuwe lantaren uit datzelfde jaar. Deze was ontworpen en gerealiseerd door Hendrick de Keyser, stadsbouwmeester te Amsterdam. Over dit klokkenspel schreven de gebroeders Hemony in 1645  dat het was :”tot disreputatie van so eene fameuse  plaetse”. Blijkbaar wisten ze de burgemeesters en de raad te overtuigen en  kregen zij de opdracht  een beter instrument te maken :”sodanigh…..dat in dese Geuniceerde Provincien geen beter sal werden gevonden”.

Het stemmen van de klokken werd begeleid door Mr. Lucas van Lennich, één van mijn illustere voorgangers en Jonker Jacob van Eyck, de blinde beiaardier van de Dom te Utrecht. Beider namen staan op de basisklok van het spel :”

Hun eerste instrument werd goten voor de stad Zutphen in 1644-46 . Dit ging in 1920  bij brand grotendeels verloren. Daarmee is het carillon van Deventer, hun tweede,  het oudst bewaard gebleven instrument van de gebroeders Hemony. Nagenoeg de complete klokkenreeks uit 1647 klinkt nu nog dagelijks over de stad.

Sinds 1613 heeft de stad Deventer, in een ononderbroken reeks stadsbeiaardiers in dienst gehad.

Ik ben er trots op de achttiende te mogen zijn. Daarom vond ik dat het tijd werd een z.g beiaardboek uit te brengen. Die wonderschone klokken hebben me uitgedaagd er muziek voor te schrijven. Hierbij kwamen de compositielessen bij Daan Manneke me goed van pas.

De eerste compositie van de bundel heeft ook een relatie met Deventer. Het betreft een hommage aan Jan Pieterszoon Sweelinck, die in Deventer geboren werd ; waarschijnlijk in ‘t Huis de Reiger aan de Stromarkt nr. 9 . Toentertijd bekend als het Organistenhuis.

Voorts nam ik bewerkingen op die ik maakte van werken voor fluit-solo van G.Ph/ Telemann.

Van de hand van mijn voorganger Roel Smit is het arrangement van Chopin’s beroemde Regendrupprélude.

Ik hoop dat mijn collega’s in deze bundel iets van hun gading mogen vinden voor al die keren dat ze weer de toren beklimmen, om de hun toevertrouwde instrumenten te laten klinken.

Deventer , Advent 2018.
Jan Willem Achterkamp
Stadsbeiaardier.
www.janwillemachterkamp.nl

met dank aan;
Roel Smit, mijn voorganger, voor zijn aandeel in deze bundel in de vorm van een bewerking van de z.g. Regendrupprélude van Chopin.
Claudia Condorelli van Kunstcircuit voor de vormgeving.
Peter Paul Hattinga Verschure voor het ter beschikking stellen van zijn tekening van het carillon, uit zijn boek Zie de Stad, dat binnenkort  bij. De Walburgpers te Zutphen verschijnt.( binnenzijde vooromslag)

Pieter Leeflang voor zijn toestemming gebruik te maken van zijn foto van het z.g. Beiaardiersbord.

Programma 21 december:
16.00 uur Beiaardspel
16.24 uur De Veluwse Midwienterhoornbloazers spelen vanaf de toren t.g.v. de laatste zonsondergang voor de zonnewende
16.45 uur Beiaardspel met kerstmuziek
17.00 uur In besloten kring vindt de boekpresentatie plaats

Bovenstaande is mooi te beluisteren op het Grote Kerkhof.

Delen:
Facebook
Facebook